Dachau - Oświęcim

Bei einer Ausstellung im Kulturzentrum und in der Internationalen Jugendbegegnungsstätte in Oświęcim/Auschwitz im Jahr 1989 lernte der Dachauer Künstler Heiko Klohn den polnischen Zeichner Paweł Warchoł kennen. Niemand ahnte damals, dass dieses Treffen und die daraus entstandene Freundschaft die Beziehungen zwischen Auschwitz und Dachau, also den zwei Orten, deren Namen weltweit zum Synonym für das schrecklichste Menschheitsverbrechen geworden sind, ändern und prägen wird. Es folgten viele Kontakte und mehrere Kunstausstellungen: in Dachau, Freising, Krakau, Kattowitz und sogar in den USA. Durch die Kunst begegneten sich immer mehr Menschen und es entstanden wertvolle Freundschaften. Denn die Kunst braucht bekanntlich keine Dolmetscher. Die gegenseitigen Besuche, der Austausch und die Offenheit haben dazu geführt, dass die vielleicht am Anfang der Kontakte bestehenden Vorurteile abgebaut wurden und eine Brücke der Verständigung entstand. Diese historische Brücke haben wir mit polnischen Freunden als den Grundstein für die im August 2015 unterzeichnete Partnerschaft zwischen den Landkreisen Dachau und Oświęcim genutzt. Denn es war wieder ein eher zufälliges Zusammentreffen – natür- lich am Rande einer Kunstausstellung – zwischen meinem damaligen Amtskollegen Zbigniew Starzec und mir, welches den Impuls für unsere Partnerschaft gab. Seitdem arbeiten wir daran, unsere Kooperation mit Leben zu erfüllen. Sie soll ein Fundament für die Festigung, aber auch für die weitere Entwicklung der bisherigen Kontakte im Sinne eines friedvollen Zusammenlebens in Europa sein. Denn wir haben aus der Geschichte gelernt und stehen für die universalen Werte, wie Toleranz, Freiheit, Verantwortung, Dialog und Respekt sowie natürlich das gemeinsame „Nie wieder!“. Die jetzige Ausstellung anlässlich des 30. Jubiläums der Künstlerfreundschaft stellt die Krönung der bisherigen schöpferischen Begegnungen dar. Bei allen beteiligten Künstlern aus Dachau und Oświęcim möchte ich mich für ihr Engagement bedanken und meine Anerkennung aussprechen. Ich freue mich auf die weiteren Projekte, ganz im Sinne von Paweł Warchoł, der in einem Interview gesagt hat: „Die besten Veranstaltungen sind noch vor uns.“ Viel Freude und Inspiration beim Betrachten der einzelnen Kunstobjekte und der gesamten Ausstellung viel Erfolg. Podczas wystawy w Centrum Kultury i w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu w roku 1989 Heiko Klohn, artysta z Dachau, poznał polskiego rysownika Pawła Warchoła. Nikt wtedy nie przypuszczał, że to spotkanie i początek przyjaźni, zmienią i będą miały wielki wpływ na stosunki między Oświęcimiem / Auschwitz i Dachau, czyli miejscami, które dla całego świata stały się synonimem najstraszniejszej zbrodni popełnionej przeciwko ludzkości. Po tej wystawie organizowano kolejne: w Dachau, Freising, Krakowie, Katowicach, a nawet w Stanach Zjednoczonych. Dzięki sztuce spotykało się coraz więcej ludzi, nawiązywały się cenne przyjaźnie. Powszechnie bowiem wiadomo, że sztuka nie potrzebuje tłumaczy. Wzajemne wizyty, wymiana i otwartość doprowadziły do tego, że ewentualnie istniejące na początku kontaktów uprzedzenia zostały wykorzenione i powstał pomost porozumienia. Ten historyczny pomost wykorzystaliśmy wraz z polskimi przyjaciółmi jako fundament dla podpisanego w sierpniu 2015 roku Porozumienia o Współpracy między Powiatami Oświęcimskim i Dachau. Bodźcem do jego podpisania było niejako przypadkowe spotkanie – oczywiście przy okazji wystawy – z moim ówczesnym odpowiednikiem Zbigniewem Starcem. Od tego czasu nasza współpraca tętni życiem. Ma być ona fundamentem dla umocnienia, ale również i rozwoju dotychczasowych kontaktów w myśl pokojowego życia w Europie. Wyciągnęliśmy z historii naukę i wyznajemy uniwersalne wartości jak tolerancja, wolność, odpowiedzialność, dialog i respekt, a także wspólne przesłanie „Nigdy więcej!“. Teraźniejsza wystawa z okazji 30-lecia artystycznej przyjaźni stanowi ukoronowanie doty- chczasowych twórczych spotkań. Dziękuję wszystkim biorącym w niej udział artystom z Oświęcimia i Dachau za ich zaangażowanie i wyrażam moje wielkie uznanie. Cieszę się na dalsze projekty, w myśl zasady, którą wygłosił w jednym z wywiadów Paweł Warchoł: „Najlepsze wydarzenia jeszcze przed nami“. Życzę wszystkim wiele radości i inspiracji przy oglądaniu poszczególnych eksponatów artystycznych, a całej wystawie wiele sukcesów. Stefan Löwl Landrat Landkreis Dachau Starosta Powiatu Dachau Ich bin sehr froh, dass der vor drei Jahrzehnten angefangene Künstleraustausch einen Input gegeben hat, die Zusammenarbeit auf die weiteren Gebiete zu verbreiten. Die Krönung der Kooperation der deutschen und polnischen Künstler stellt die 25 Jahre später abgeschlossene Partnerschaft zwischen den Landkreisen Dachau und Oświęcim dar, die u. a. die Zusammenarbeit in den Bereichen Kultur, Bildung, Wirtschaft und Sport umfasst. Die Partnerschaft dieser beiden, ausgesprochen schmerzlich vom Nationalsozialismus ge- prägten Landkreise, trägt die Botschaft des gemeinsamen Europas, dessen Fundament solche Werte wie Freiheit, Demokratie, Toleranz und die Achtung der Menschenrechte sind. Ich bedanke mich bei den Künstlern, den achtsamen Beobachtern des sozialen Lebens, empfindlich gegenüber dem Unrecht und der Ungerechtigkeit für die Wegbereitung zur Versöh- nung und Verständnis. Dank Ihrer Sensibilität und Offenheit freuen wir uns heute über die leben- dige Partnerschaft zwischen unseren Landkreisen und nicht nur über eine auf dem Papier deklarierte Zusammenarbeit. Jestem rad, że zapoczątkowane trzy dekady temu spotkanie artystów z Dachau i Oświęcimia z czasem stało się impulsem do poszerzenia współpracy na inne obszary. Ukoronowaniem twórczego porozumienia polskich i niemieckich artystów było zawarte 25 lat później partnerstwo pomiędzy Powiatem Dachau i Powiatem Oświęcimskim, obejmujące m.in . współpracę w dziedzinie kultury, edukacji, gospodarki czy sportu. Partnerstwo tych dwóch wyjątkowo głęboko doświadczonych przez nazistowski totalitaryzm powiatów wpisuje się w ideę zjednoczonej Europy, której fundamentem są takie wartości, jak wolność, demokracja, tolerancja, poszanowanie praw człowieka. Dziękuję artystom, bacznym obserwatorom życia społecznego, wyczulonym na krzywdę i niesprawiedliwość, za prostowanie ścieżek i przecieranie szlaków prowadzących do pojednania i zrozumienia. To dzięki Państwa wrażliwości i otwarciu możemy się dziś cieszyć z żywego, a nie zadekretowanego partnerstwa i przyjaźni, które połączyły nasze powiaty. Marcin Niedziela Landrat Landkreis Oświęcim Starosta Powiatu Oświęcimskiego