Dachau - Oświęcim

30 Jahre Künstleraustausch stehen für 30 Jahre Freundschaft und Freude! Der Austausch zeigt die enge Verbundenheit zwischen Dachau und Oświęcim, von der nicht nur die beteiligten Kunstschaffenden profitiert haben. Er setzt auch einen erfreulichen Kontrapunkt zu den grausamen Geschehnissen der NS-Zeit, die die beiden Orte historisch miteinander ver- binden. Das Erinnern an diese Ereignisse ist unverzichtbar, um aus der Geschichte dauerhaft für die Zukunft zu lernen. Deshalb freut es mich sehr, wenn sich aus der künstlerischen Partner- schaft in drei Jahrzehnten auch enge menschliche Bindungen entwickelt haben. Wir gestalten Gegenwart und Zukunft miteinander – in gemeinsamer Verantwortung für ein friedliches und heiteres Europa. Dieses Ziel verfolgt der Bezirk Oberbayern auch mit dem europäischen Kunststipendium, dem Künstleraustausch unseres Europäischen Künstlerhauses Oberbayern (Schafhof) in Freising. Die Kooperation mit polnischen Kunstschaffenden ist uns in diesem Zusammenhang beson- ders wichtig: Bereits die erste Gemeinschaftsausstellung gestalteten 2005 im damals neu ge- gründeten Europäischen Künstlerhaus Oberbayern drei polnische und drei oberbayerische Kunststipendiaten. Die Künstlerfreundschaft Oświęcim – Dachau war auch beim KUNST#TAG 050 im Mai 2017 zentrales Thema. Deshalb erfreut es mich, wenn neben Dachau auch der Schafhof zum 30-jährigen Jubiläum des Künstleraustauschs einen Teil der Jubiläums-Ausstellung zeigen darf. Der Künstlerfreund- schaft wünsche ich alles Gute und der Jubiläumsausstellung viele Besucherinnen und Besucher. 30 lat wymiany artystycznej oznacza 30 lat przyjaźni i radości! Wymiana ta dowodzi, że między Dachau i Oświęcimiem jest głęboka więź, która przyniosła korzyści nie tylko zaangażowanym artystom. Stanowi ona również radosny kontarpunkt wobec przerażających wydarzeń czasów nazistowskich, które łączą historycznie oba miejsca. Musi- my koniecznie o nich pamiętać, żeby dla przyszłości móc stale uczyć się z historii. Dlatego cieszy mnie, że w ciągu trzech dekad z artystycznego partnerstwa rozwinęły się także bliskie ludzkie kontakty. Tworzymy razem teraźniejszość i przyszłość – we wspólnej odpowiedzialności za pokojową i pogodną Europę. Ten cel realizuje Okręg Górnej Bawarii, również w postaci ufundowania europejskiego sty- pendium sztuki i wymiany artystycznej naszego Europejskiego Domu Sztuki (Schafhof) w Frei- sing. Współpraca z polskimi artystami jest dla nas w tym aspekcie szczególnie ważna: już pierwsza wspólna wystawa w 2005 roku, w nowo otwartym Europejskim Domu Sztuki Górnej Bawarii, była poświęcona pracom trzech stypendystów sztuki z Polski i trzech z Górnej Bawarii. Artystyczna przyjaźń Oświęcim – Dachau stanowiła również główny temat spotkania KUNST#TAG 050 w maju 2017 r. Dlatego cieszy mnie, że 30-lecie wymiany artystycznej – obok Dachau – może uczcić także Schafhof, pokazując część jubileuszowej wystawy. Artystom życzę dla ich przyjaźni wszystkiego najlepszego, a jubileuszowej wystawie wiele gości. Josef Mederer Bezirkstagspräsident von Oberbayern Przewodniczący Rady Okręgu Górnej Bawarii „Sei nicht gleichgültig. Gleichgültigkeit tötet“ formulierte der ehemalige Häftling Marian Turski am 27.01.2020 anlässlich des 75 Befreiungstags des KZ Auschwitz-Birkenau als das „elfte Gebot“. Es stellt für uns einen wichtigen Wegweiser dar. Denn das ist auch seit über 30 Jahren die Botschaft der befreundeten Künstler aus Dachau und Oświęcim. Sie waren es, die die ersten Wege der Verständigung zwischen Deutschen und Polen gebahnt haben, indem sie ein erstes Band zwischen beiden, von der Geschichte sehr geprägten Städten geknüpft haben. Heiko Klohn und Paweł Warchoł, die den Kern dieses Projektes bilden und die Initiative Barbara Distels (damaligen Leiterin der KZ-Gedenkstätte Dachau) aufgenommen haben, haben beim Treffen im Jahre 1989 in der Internationalen Jugendbegegnungsstätte und im Kulturzentrum in Oświęcim nicht geahnt, dass die Idee der Versöhnung mit gemeinsamen künstlerischen Projekten ver- wirklicht wird. Die Einwohner beider Städte hatten die Möglichkeit, in den letzten drei Jahrzehnten in vielen Ausstellungen die schöpferische Leistung der Künstler aus beiden Regionen kennen zu lernen: die engagierte Kunst, die die wichtigsten Ereignisse der gegenwärtigen Welt kommentiert, sowie die äußerst originellen Projekte, die als Inspiration, Kommentar und Antwort auf das, was in beiden Orten vor 75 Jahren passiert ist, anzusehen sind. Die Sensibilität der Künstler ermöglicht, dies zum Ausdruck zu bringen, für was kaum richtigen Worte gefunden werden können. Das große Glück dieses Projektes war von Anfang an das Wohlwollen beider Kommunen, die unabhängig von Personalwechsel und politischen Optionen die Künstler unterstützt und die Zusammenarbeit in diesem Bereich vertieft haben. Die täglichen, auf unterschiedlichen Ebenen gepflegten Kontakte, stellen für uns eine Quelle des Stolzes und der Zufriedenheit dar, und das 5-jährige Jubiläum der Unterzeichnung der Partnerschaft zwischen unseren Landkreisen be- weist, dass die Verbindungen nicht schwächer geworden sind. Im Gegenteil – sie sind gefestigt und entwickeln sich. Die Bestätigung, dass diese Bindungen außergewöhnlich sind, gibt uns das Gefühl, dass die weiteren Projekte mit den Freunden durchgeführt werden, auf die wir uns immer verlassen können. Jedenaste przykazanie „Nie bądź obojętny. Obojętność zabija.“, sformułowane przez byłego więźnia Mariana Turskiego 27.01.2020 roku, w 75-tą rocznicę wyzwolenia KL Auschwitz-Birkenau, stanowi dla nas wszystkich ważny drogowskaz. W tę maksymę wpisuje się aktywność artys- tów z Dachau i Oświęcimia od ponad 30 lat. To właśnie oni przecierali pierwsze szlaki porozu- mienia między Niemcami i Polakami, nawiązując więzi między dwoma miastami tak bardzo naz- naczonymi przez historię. Heiko Klohn i Paweł Warchoł, którzy stanowili założycielski trzon tego projektu, podejmując inicjatywę Barbary Diestel (ówczesnej dyrektorki KL Dachau), spotykając się w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży i Domu Kultury w Oświęcimiu w 1989 roku, nie przypuszczali, że wspólne działania artystyczne wypełniają konkretną treścią ideę pojednania. W wielu wystawach prezentowanych w ciągu trzech dekad w Oświęcimiu i Dachau mieszkańcy obu miast mieli możliwość zapoznać się z dokonaniami twórczymi artystów obu regionów: sztuką zaangażowaną, komentującą najważniejsze problemy współczesnego świata, jak również z niezwykle oryginalnymi, osobistymi realizacjami, będącymi inspiracją, komentarzem i odpowiedzią na to, co zdarzyło się w tych miejscach 75 lat temu. Wrażliwość artystów pozwalała wyrazić to, na co często brakowało słów. Szczęściem dla tego projektu od początku była życzliwość obu samorządów, które niezależnie od zmian personalnych i politycznego kolorytu wspierały artystów, zacieśniając współpracę między tymi obszarami. Źródłem dumy i satysfakcji są pielęgnowane na co dzień kontakty na różnych płaszczyznach, a piąta rocznica podpisania partnerstwa między naszymi powiatami dowodzi, że relacje te nie słabną, a wręcz przeciwnie – umacniają się i rozwijają. Potwierdzeniem wyjątkowości tych więzi jest poczucie, że kolejne projekty realizujemy wspólnie z przyjaciółmi, na których zawsze możemy liczyć. Leszek Szuster Direktor der Internationalen Jugendbegegnungsstätte (IJBS) in Oświęcim/Auschwitz Bevollmächtigter – Koordinator des Landkreises Oświęcimski für die Zusammenarbeit mit dem Landkreis Dachau Dyrektor Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży Oświęcim Pełnomocnik- Koordynator Powiatu Oświęcimskiego ds. Współpracy z Powiatem Dachau